Những năm qua, cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội và đô thị hóa, diện tích, chất lượng và cơ cấu nhà ở trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa từng bước có những chuyển biến tích cực. Quỹ nhà ở không ngừng được mở rộng; nhà ở do người dân tự đầu tư xây dựng tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn, trong khi nhà ở thương mại, nhà ở xã hội từng bước được phát triển. Bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát triển nhà ở vẫn còn một số hạn chế, nhất là sự chênh lệch giữa các khu vực và kết quả thực hiện một số loại hình nhà chưa đạt chỉ tiêu đề ra.
Khu đô thị An Bình Tân, phường Nam Nha Trang, một trong những khu vực phát triển nhà ở trên địa bàn tỉnh. (Ảnh: Như Tuấn)
Trên cơ sở đánh giá hiện trạng và nhu cầu phát triển nhà ở, ngày 6/8/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2711/QĐ-UBND về việc phê duyệt kế hoạch phát triển nhà ở tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026-2030. Theo đó, tỉnh phấn đấu đến năm 2030 nâng diện tích sàn nhà ở bình quân toàn tỉnh lên khoảng 34,85m²/người, đồng thời tiếp tục phát triển các loại hình nhà ở phù hợp với nhu cầu thực tế.
Quỹ nhà ở từng bước được mở rộng
Theo đánh giá hiện trạng nhà ở trên địa bàn tỉnh, đến năm 2025, tổng diện tích sàn xây dựng nhà ở đạt khoảng 52,36 triệu m². Trong đó, khu vực Khánh Hòa trước đây đạt hơn 38,51 triệu m² sàn, chiếm phần lớn tổng quỹ nhà ở của tỉnh; khu vực Ninh Thuận trước đây đạt gần 13,84 triệu m² sàn. Quỹ nhà ở tiếp tục được mở rộng, từng bước đáp ứng nhu cầu về chỗ ở của người dân trong bối cảnh dân số gia tăng, quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế - xã hội diễn ra tại nhiều khu vực.
Một góc khu đô thị Vĩnh Điềm Trung, Phường Tây Nha Trang. (Ảnh: Như Tuấn).
Trong cơ cấu nhà ở hiện nay, nhà ở riêng lẻ do người dân tự đầu tư xây dựng vẫn chiếm tỷ trọng chủ yếu. Loại hình này phát triển rộng khắp tại cả khu vực đô thị và nông thôn, trở thành nguồn bổ sung quan trọng cho quỹ nhà ở của tỉnh. Trong khi đó, nhà chung cư chủ yếu tập trung tại các đô thị, nơi có mật độ dân cư cao và nhu cầu về nhà ở lớn. Cùng với sự phát triển của các đô thị, nhiều khu dân cư, khu đô thị và dự án nhà ở đã được đầu tư, góp phần mở rộng không gian phát triển, bổ sung nguồn cung nhà ở và từng bước hoàn thiện diện mạo đô thị.
Nhà ở riêng lẻ người dân đầu tư xây dựng tại khu đô thị An Bình Tân. (Ảnh: Như Tuấn).
Chất lượng nhà ở cũng từng bước được cải thiện. Tỷ lệ nhà ở kiên cố và bán kiên cố ngày càng tăng, trong khi tỷ lệ nhà ở thiếu kiên cố và nhà đơn sơ ở mức thấp. Tuy nhiên, sự phát triển nhà ở giữa các khu vực vẫn chưa thật sự đồng đều. Tại một số địa bàn nông thôn, miền núi và khu vực còn khó khăn, điều kiện nhà ở của một bộ phận người dân vẫn còn hạn chế, chất lượng nhà ở chưa theo kịp mặt bằng chung của tỉnh.
Một khu chung cư nhà ở xã hội trên địa bàn phường Nam Nha Trang. (Ảnh: Như Tuấn).
Giai đoạn 2021-2025, các loại hình nhà ở tiếp tục được đầu tư và phát triển. Trong đó, nhà ở do người dân tự xây dựng vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc gia tăng diện tích nhà ở. Bên cạnh nguồn nhà ở do người dân tự đầu tư, các dự án nhà ở thương mại được triển khai đã góp phần bổ sung nguồn cung với nhiều loại hình khác nhau. Nhà ở xã hội cũng từng bước được đầu tư, đáp ứng một phần nhu cầu về chỗ ở của các đối tượng có khó khăn về nhà ở.
Nhà ở thương mại CT9 tại khu đô thị Vĩnh Điềm Trung, phường Tây Nha Trang. (Ảnh: Như Tuấn).
Đối với nhà ở xã hội, trong giai đoạn 2021-2024, toàn tỉnh đã hoàn thành 4.212 căn, trong đó khu vực Khánh Hòa trước đây hoàn thành 3.364 căn, khu vực Ninh Thuận trước đây hoàn thành 848 căn. Riêng năm 2025, trên địa bàn tỉnh hoàn thành khoảng 3.023 căn nhà ở xã hội. Việc từng bước bổ sung quỹ nhà ở xã hội đã góp phần tăng nguồn cung nhà ở cho các đối tượng có nhu cầu, đồng thời tạo thêm cơ sở để tỉnh tiếp tục phát triển loại hình nhà ở này trong thời gian tới.
Ban chỉ đạo "Xóa nhà tạm – Nhà dột nát" phường Vĩnh Phước - Tp. Nha Trang (cũ) bàn giao nhà cho hộ cận nghèo. (Ảnh: Như Tuấn).
Song song với phát triển nhà ở theo các dự án, tỉnh cũng thực hiện hỗ trợ nhà ở cho các đối tượng chính sách và người dân có hoàn cảnh khó khăn. Trong giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh đã hỗ trợ nhà ở cho 1.897 hộ nghèo, hộ cận nghèo, trong đó có 399 hộ được hỗ trợ xây mới và 1.498 hộ được hỗ trợ sửa chữa, cải tạo nhà ở. Đồng thời, tỉnh đã hỗ trợ nhà ở cho 1.678 hộ đồng bào dân tộc thiểu số và 241 hộ người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ. Qua đó, không chỉ góp phần cải thiện điều kiện ở mà còn từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống cho các nhóm đối tượng còn gặp khó khăn về nhà ở.
Một số chỉ tiêu chưa đạt yêu cầu
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện các chỉ tiêu phát triển nhà ở trong giai đoạn 2021-2025 vẫn còn một số hạn chế. Mặc dù tổng quỹ nhà ở và chất lượng nhà ở trên địa bàn từng bước được cải thiện, song kết quả thực hiện giữa các khu vực và từng loại hình nhà ở còn có sự chênh lệch.
Đến năm 2025, diện tích nhà ở bình quân toàn tỉnh đạt khoảng 27,58m² sàn/người. Trong đó, khu vực Khánh Hòa trước đây đạt 30,11m²/người, còn khu vực Ninh Thuận trước đây đạt 22,35m²/người.
Tại khu vực Khánh Hòa trước đây, một số chỉ tiêu phát triển nhà ở chưa đạt kế hoạch. Nhà ở thương mại đạt 82,07% chỉ tiêu đề ra; nhà ở xã hội đạt 17%; nhà ở do hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng đạt 46,83%. Đối với nhà ở công vụ và nhà ở phục vụ tái định cư, các chỉ tiêu theo kế hoạch chưa được thực hiện. Trong khi đó, tại khu vực Ninh Thuận trước đây, nhà ở do hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng đạt 94,8% chỉ tiêu, song một số loại hình nhà ở khác vẫn chưa hoàn thành mục tiêu đề ra.
Những kết quả trên cho thấy, trong khi nhà ở do người dân tự đầu tư xây dựng tiếp tục là nguồn cung quan trọng, việc phát triển một số loại hình nhà ở theo dự án, đặc biệt là nhà ở xã hội và nhà ở công vụ, vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra. Điều này đòi hỏi việc phát triển nhà ở trong giai đoạn tới cần có giải pháp phù hợp để từng bước tạo sự cân đối hơn giữa các loại hình nhà ở.
Đối với nhà ở công vụ, quỹ nhà hiện có còn hạn chế so với nhu cầu thực tế. Qua rà soát, có 70 cán bộ, công chức đủ điều kiện và có nhu cầu thuê nhà ở công vụ, trong khi số căn có thể bố trí chỉ 57 căn. Đáng chú ý, trong số này chỉ khoảng 22 căn đáp ứng tiêu chuẩn diện tích đối với các chức danh theo quy định. Một số căn nhà đã xuống cấp, không còn khả năng sử dụng lâu dài, trong khi nhu cầu bố trí nhà ở công vụ vẫn còn.
Chung cư A, chung cư B tại phường Nha Trang đã xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. (Ảnh: Như Tuấn).
Bên cạnh đó, vấn đề chung cư cũ cũng đặt ra yêu cầu cần được quan tâm giải quyết. Qua rà soát tại phường Nha Trang, hiện có 21 chung cư và nhà tập thể do Nhà nước đầu tư, trong đó một số công trình đã được xây dựng từ lâu, thời gian sử dụng kéo dài, có dấu hiệu xuống cấp và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Tuy nhiên, việc cải tạo, xây dựng lại các chung cư này còn gặp khó khăn về huy động nguồn lực đầu tư, bố trí tái định cư và tạo sự đồng thuận của người dân.
Thực tế trên cho thấy, bên cạnh nhiệm vụ tiếp tục mở rộng quỹ nhà ở, tỉnh cũng đứng trước yêu cầu giải quyết những tồn tại của quỹ nhà hiện hữu. Việc phát triển nhà ở trong giai đoạn tới vì vậy không chỉ tập trung vào việc tăng số lượng và diện tích sàn, mà còn hướng đến nâng cao chất lượng nhà ở, cải thiện điều kiện sống tại các khu vực còn khó khăn, bổ sung quỹ nhà ở công vụ và từng bước giải quyết những vấn đề đặt ra đối với các chung cư cũ.
Phấn đấu đạt 34,85m² sàn nhà ở/người
Theo Quyết định phê duyệt kế hoạch phát triển nhà ở tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026-2030, mục tiêu chung là cụ thể hóa các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển nhà ở trên địa bàn tỉnh theo Điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2021-2030.
Theo đó, đến năm 2030, diện tích sàn nhà ở bình quân toàn tỉnh phấn đấu đạt khoảng 34,85m²/người. Trong đó, khu vực đô thị đạt khoảng 38,15m²/người, còn khu vực nông thôn đạt khoảng 27,16m²/người.
Giai đoạn 2026-2030, tổng diện tích sàn xây dựng nhà ở dự kiến khoảng 45.219.646m². Trong đó, nhà ở thương mại khoảng 15.946.255m² sàn, tương ứng khoảng 177.181 căn; nhà ở xã hội khoảng 6.869.981m² sàn, tương ứng khoảng 149.663 căn; nhà ở công vụ khoảng 99.000m² sàn, tương ứng khoảng 2.200 căn. Nhà ở do người dân tự xây dựng dự kiến khoảng 22.304.411m² sàn.
Đối với nhà ở được đầu tư bằng nguồn vốn đầu tư công, Quyết định xác định thực hiện đầu tư xây dựng nhà ở công vụ. Tỉnh cũng tổ chức triển khai hỗ trợ nhà ở theo Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030 và các chương trình, đề án, kế hoạch có liên quan, theo định hướng, cơ chế và chính sách mới của Trung ương trong giai đoạn này.
Cùng với việc gia tăng diện tích và số lượng nhà ở, tỉnh phấn đấu đến năm 2030, tỷ lệ nhà ở kiên cố và bán kiên cố trên toàn địa bàn đạt 100%.
Huy động hơn 433.500 tỷ đồng phát triển nhà ở (giai đoạn 2026-2030)
Để thực hiện các chỉ tiêu đã được phê duyệt, tổng nhu cầu nguồn vốn phát triển nhà ở trong giai đoạn 2026-2030 dự kiến khoảng 433.508,86 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn ngân sách dự kiến khoảng 1.291,12 tỷ đồng, thực hiện đầu tư xây dựng nhà ở công vụ; nguồn vốn xã hội hóa dự kiến khoảng 432.217,74 tỷ đồng.
Triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển nhà ở
Để thực hiện các chỉ tiêu phát triển nhà ở giai đoạn 2026-2030, Quyết định yêu cầu việc phát triển nhà ở phải phù hợp với quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn, chương trình phát triển nhà ở đã được phê duyệt cũng như nhu cầu thực tế của từng địa phương, từng nhóm đối tượng.
Trong đó, tỉnh tiếp tục khuyến khích, tạo điều kiện để người dân đầu tư xây dựng, cải tạo và nâng cấp nhà ở theo quy hoạch và quy định của pháp luật. Đây vẫn được xác định là một trong những nguồn quan trọng trong việc phát triển quỹ nhà ở, nhất là tại các khu dân cư hiện hữu và khu vực đã được đầu tư hạ tầng.
Đối với nhà ở thương mại, tỉnh tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án; tạo điều kiện để các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, giao đất hoặc đang triển khai sớm hoàn thành, đưa vào sử dụng. Việc phát triển nhà ở thương mại cũng được định hướng phù hợp với quy hoạch, tốc độ đô thị hóa và nhu cầu nhà ở tại từng khu vực.
Đối với nhà ở xã hội, các cơ quan, đơn vị và địa phương tiếp tục rà soát nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp, công nhân, người lao động và các đối tượng thuộc diện được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở. Trên cơ sở đó, đẩy nhanh việc triển khai các dự án, tạo quỹ đất và thu hút nguồn lực đầu tư nhằm thực hiện các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội đã được giao.
Cùng với việc phát triển các dự án mới, tỉnh cũng quan tâm giải quyết những vấn đề còn tồn tại của quỹ nhà ở hiện hữu. Trong đó, tiếp tục rà soát, đầu tư, sửa chữa và nâng cấp quỹ nhà ở công vụ; nghiên cứu các giải pháp cải tạo, xây dựng lại các chung cư, nhà tập thể đã xuống cấp, bảo đảm an toàn cho người dân.
Việc phát triển nhà ở tại khu vực nông thôn, miền núi và những địa bàn còn khó khăn cũng được gắn với việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình hỗ trợ nhà ở và chính sách an sinh xã hội. Qua đó, từng bước nâng cao chất lượng nhà ở, giảm tỷ lệ nhà ở thiếu kiên cố, hướng đến mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ nhà ở kiên cố và bán kiên cố trên toàn tỉnh đạt 100%.
Để bảo đảm nguồn lực thực hiện, bên cạnh vốn ngân sách đầu tư cho nhà ở công vụ và các chính sách hỗ trợ, tỉnh tập trung huy động nguồn lực xã hội hóa, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư phát triển nhà ở. Đồng thời, các sở, ngành và địa phương có trách nhiệm phối hợp rà soát tiến độ thực hiện, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, bảo đảm các chỉ tiêu phát triển nhà ở được triển khai đồng bộ và phù hợp với tình hình thực tế.
Việc ban hành Quyết định phê duyệt kế hoạch phát triển nhà ở tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026-2030 là cơ sở để tỉnh tiếp tục định hướng phát triển quỹ nhà ở trong những năm tới. Từ thực trạng và những kết quả đạt được trong giai đoạn trước, các chỉ tiêu mới không chỉ hướng đến mở rộng diện tích nhà ở, mà còn từng bước cải thiện cơ cấu các loại hình, nâng cao chất lượng nhà ở và đáp ứng tốt hơn nhu cầu an cư của người dân trên địa bàn tỉnh.
Như Tuấn