Chương trình 90 ngày cao điểm giải phóng mặt bằng các công trình, dự án trọng điểm, động lực trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa năm 2026 đã tạo chuyển biến ở nhiều dự án. Tuy nhiên, tiến độ giữa các dự án còn chênh lệch lớn; một số nơi đã bàn giao toàn bộ mặt bằng, trong khi nhiều dự án vẫn vướng hồ sơ, kinh phí và chính sách bồi thường. Sau đợt cao điểm, yêu cầu đặt ra là xử lý dứt điểm phần việc còn tồn đọng, lấy diện tích mặt bằng thực tế đã bàn giao làm thước đo kết quả.
Dự án tuyến đường ven biển từ xã Vạn Lương, huyện Vạn Ninh đi thị xã Ninh Hòa hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng. (Ảnh: Bảo Anh).
21 dự án về đích, nhiều dự án vẫn chậm tiến độ
Chương trình 90 ngày cao điểm giải phóng mặt bằng được UBND tỉnh Khánh Hòa phát động theo Chương trình số 7878/CTr-UBND ngày 19/6/2026. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tính đến ngày 25/9/2026, trong 40 dự án được theo dõi, có 21 dự án hoàn thành hoặc vượt mục tiêu, chiếm 52,5%; 4 dự án gần hoàn thành, chiếm 10%; 12 dự án chưa hoàn thành mục tiêu, chiếm 30%; 2 dự án chưa phát sinh kết quả theo mục tiêu, chiếm 5%. Riêng các khu tái định cư phục vụ đường sắt tốc độ cao được theo dõi riêng.
Một số dự án đã hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng, như: Đường giao thông liên vùng Diên Khánh đoạn qua Nha Trang (cũ); tuyến đường ven biển Vạn Lương - Ninh Hòa đoạn qua Ninh Hòa và Vạn Ninh; Khu công nghiệp Dốc Đá Trắng; ĐT.651G đoạn qua Ninh Hòa; cải tuyến Tỉnh lộ 1B và Quốc lộ 26B…
Một số dự án khác vượt mục tiêu của đợt cao điểm là: Nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná đạt 17,96%, vượt mục tiêu 15%; Tỉnh lộ 1A - ĐT.652B đạt 77,21%, vượt mục tiêu 30%; Khu đô thị cao cấp Cổ Mã đạt 71,41%, vượt mục tiêu 70%; Khu tái định cư Vạn Thắng giai đoạn 1 đạt 85,40%, vượt mục tiêu 80%…
Tuy nhiên, kết quả chung vẫn chưa đồng đều. Tính đến ngày 25/9/2026, Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 mới giải phóng mặt bằng đạt 30,74%; Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa đạt 7,23%; Khu tái định cư Cam Lâm - Cam Ranh đạt 41,53%; Dự án thành phần 3 đường giao thông liên vùng Diên Khánh đạt 46,09%; Khu đô thị mới Cam Lâm đạt 20,43%.
Đối với Hệ thống thủy lợi Sông Cái - Tân Mỹ, một số tuyến kênh cấp II, cấp III mới đạt từ 3,41% đến 13,21%. Hai dự án Khu công nghiệp Ninh Xuân 1 - Ninh Xuân 2 và Cụm công nghiệp Phước Minh 3 chưa phát sinh kết quả theo mục tiêu do chủ đầu tư chậm triển khai đo đạc, lập bản đồ địa chính và xác định ranh giới giải phóng mặt bằng.
Những con số này cho thấy, bên cạnh các dự án đã đạt kết quả tích cực, vẫn còn một số dự án chưa bám sát khối lượng công việc tồn đọng, chưa xây dựng kế hoạch chi tiết hoặc phối hợp chưa chặt chẽ giữa chủ đầu tư và địa phương. Khi các khâu đo đạc, xác minh nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường và bàn giao mặt bằng không được triển khai đồng bộ, tiến độ dự án khó đáp ứng yêu cầu.
Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Dốc Đá Trắng bàn giao toàn bộ mặt bằng vào cuối tháng 7/2026 để triển khai dự án. (Ảnh: baokhanhhoa.vn).
Vạn Hưng: Tạo đồng thuận, đẩy nhanh bàn giao mặt bằng
Thực tiễn tại xã Vạn Hưng cho thấy việc phân công cụ thể, bám sát từng dự án và tăng cường đối thoại với người dân có thể tạo chuyển biến rõ rệt. Xã Vạn Hưng triển khai giải phóng mặt bằng đối với 3 dự án trọng điểm: Khu công nghiệp Dốc Đá Trắng; tuyến đường ven biển từ xã Vạn Lương, huyện Vạn Ninh đi thị xã Ninh Hòa, đoạn qua xã Vạn Hưng; nâng cấp, làm mới đường Tỉnh lộ 6 - ĐT.651G, đoạn 2.
Lãnh đạo UBND xã Vạn Hưng cho biết, trong đợt cao điểm giải phóng mặt bằng, xã đã đề xuất Đảng ủy thành lập Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng và Tổ công tác giúp việc, phân công nhiệm vụ theo từng dự án, từng trường hợp và từng khâu công việc. Công tác tuyên truyền, vận động, đối thoại và công khai chính sách được chú trọng nhằm giúp người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ khi Nhà nước thu hồi đất.
Với Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Dốc Đá Trắng, diện tích thu hồi là 239,2ha, liên quan đến 245 trường hợp, trong đó 42 trường hợp đủ điều kiện bố trí tái định cư. Đến ngày 29/7/2026, xã hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng và bàn giao toàn bộ mặt bằng để triển khai dự án.
Đối với tuyến đường ven biển Vạn Lương - Ninh Hòa, đoạn qua xã Vạn Hưng, diện tích thu hồi là 38,45ha với 319 trường hợp, trong đó 15 trường hợp đủ điều kiện bố trí tái định cư. Địa phương đã hoàn thành bàn giao mặt bằng vào ngày 18/8/2026.
Lãnh đạo UBND xã Vạn Hưng cho biết, trong đợt cao điểm giải phóng mặt bằng, địa phương luôn chú trọng công tác tuyên truyền, vận động, đối thoại và công khai chính sách. (Ảnh: Bảo Anh).
Tuy nhiên, tại Dự án nâng cấp và làm mới đường Tỉnh lộ 6 - ĐT.651G, đoạn 2, việc bàn giao mặt bằng gặp khó khăn hơn. Dự án có diện tích thu hồi hơn 27ha, liên quan đến 270 trường hợp, trong đó 22 trường hợp đủ điều kiện bố trí tái định cư. Khi bắt đầu đợt cao điểm, tỷ lệ bàn giao mặt bằng là 0%. Đến ngày 15/9/2026, địa phương vận động bàn giao 20,48ha, đạt 75,77%; đến ngày 25/9/2026, toàn bộ diện tích đã bàn giao được chuyển giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và giao thông tỉnh để triển khai thi công.
Điểm nghẽn của dự án này là kinh phí bồi thường, hỗ trợ. Nguồn vốn mới bảo đảm chi trả cho 144 trong tổng số 270 trường hợp; 126 trường hợp chưa có kinh phí do dự án đang điều chỉnh tổng mức đầu tư. Trước tình hình đó, xã kiên trì vận động người dân bàn giao mặt bằng trước, nhận tiền bồi thường sau khi được bố trí bổ sung vốn. Cách làm này giúp có thêm mặt bằng để triển khai dự án, nhưng không đồng nghĩa công tác bồi thường, hỗ trợ đã hoàn tất.
Việc vận động người dân cần đi cùng trách nhiệm bố trí kinh phí, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện đầy đủ chính sách theo quy định. Đây cũng là bài học quan trọng từ thực tiễn Vạn Hưng: Muốn đẩy nhanh tiến độ phải vừa tạo được sự đồng thuận, vừa giải quyết các điều kiện thực hiện còn thiếu.
Tích cực vận động người dân bàn giao mặt bằng, góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm. (Ảnh: baokhanhhoa.vn)..
Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1: Rà soát chặt chẽ từng hồ sơ
Nếu tại Vạn Hưng, một trong những giải pháp là tăng cường vận động để người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng, thì Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 đặt ra yêu cầu lớn về xác minh hồ sơ, nguồn gốc đất và đối tượng được bồi thường, hỗ trợ.
Tại xã Phước Dinh, công tác giải phóng mặt bằng dự án được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, đặc biệt quan trọng và cấp bách. Địa phương duy trì giao ban hằng tuần, kiểm điểm tiến độ hằng ngày; tổ chức các tổ công tác tại hiện trường, phân loại hồ sơ và giao người chịu trách nhiệm xử lý từng trường hợp. Cán bộ, công chức của xã cùng lực lượng được tỉnh và các sở, ngành tăng cường tập trung xử lý hồ sơ, kể cả ngoài giờ, ngày nghỉ và dịp lễ.
Theo lãnh đạo UBND xã Phước Dinh, công tác giải phóng mặt bằng Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 là nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt quan trọng và cấp bách. (Ảnh: Bảo Anh).
Địa phương cũng phối hợp với Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh rà soát nguồn gốc đất, đối tượng sử dụng đất và các trường hợp có dấu hiệu bất thường nhằm bảo đảm chính sách được áp dụng đúng đối tượng, hạn chế nguy cơ lợi dụng, trục lợi.
Qua nhiều vòng rà soát, số trường hợp được bồi thường, hỗ trợ giảm từ khoảng 1.129 xuống còn khoảng 783 trường hợp và dự kiến tiếp tục giảm. Kinh phí bồi thường, hỗ trợ dự kiến giảm hơn 1.000 tỷ đồng. Tổng kinh phí theo quyết định phê duyệt ban đầu là 5.280 tỷ đồng, dự kiến giảm xuống còn 1.800 tỷ đồng.
Theo lãnh đạo UBND xã Phước Dinh, đến ngày 29/9/2026, toàn dự án có phạm vi khoảng 515ha, với 783 trường hợp bị ảnh hưởng. Trong đó, khu nhà máy khoảng 449,4ha với 693 trường hợp; khu tái định cư khoảng 65,6ha với 90 trường hợp.
Đến nay, diện tích đất đã tiếp nhận quản lý là 164ha, đạt 32%, gồm 38,5ha tại khu tái định cư và 125,5ha tại khu nhà máy. Riêng khu tái định cư đã bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư và nhà thầu để thi công; phần diện tích còn lại chủ yếu nằm trong khu 52ha.
Những kết quả trên phản ánh khối lượng công việc lớn và tính chất phức tạp của hồ sơ đất đai. Tiến độ thực tế cần tiếp tục được đánh giá qua việc hoàn thành các thủ tục còn lại và bàn giao mặt bằng theo yêu cầu.
Toàn cảnh khu vực thực hiện Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. (Ảnh: baokhanhhoa.vn).
Sau đợt cao điểm, nâng cao hơn nữa trách nhiệm người đứng đầu
Kết quả tại xã Vạn Hưng và Phước Dinh cho thấy mỗi dự án có điểm nghẽn riêng, nơi cần tạo đồng thuận với người dân, nơi phải xác minh hồ sơ phức tạp, nơi còn thiếu kinh phí hoặc chậm cung cấp dữ liệu đầu vào… Vì vậy, sau đợt cao điểm, nhiệm vụ trọng tâm là xác định rõ phần việc còn lại, đơn vị chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành.
Tại thông báo kết luận sau Hội nghị tổng kết Chương trình 90 ngày cao điểm giải phóng mặt bằng, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Việt Hùng yêu cầu các cơ quan, đơn vị và địa phương tiếp tục duy trì cơ chế chỉ đạo tập trung. Việc đánh giá kết quả phải căn cứ mục tiêu được giao và tình hình từng dự án, đồng thời phân biệt rõ hoàn thành chỉ tiêu trung gian với hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng.
Chủ đầu tư phối hợp với UBND các xã, phường và đơn vị liên quan thực hiện rà soát, cập nhật kế hoạch từng dự án, xác định rõ khối lượng còn lại, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, người chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành theo từng tuần.
Đối với 4 dự án gần hoàn thành tại thời điểm ngày 25/9/2026, gồm: Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2; Hệ thống dẫn nước hồ Sông Chò 1 tại Diên Khánh; Hệ thống dẫn nước hồ Sông Chò 1 tại Khánh Vĩnh; Khu đô thị hành chính huyện Diên Khánh, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu rà soát khối lượng còn lại và phấn đấu hoàn thành 100% khối lượng giải phóng mặt bằng thuộc phạm vi theo dõi trong tháng 10/2026.
Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Việt Hùng yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục tháo gỡ vướng mắc, xác định rõ tiến độ và trách nhiệm đối với từng dự án giải phóng mặt bằng. (Ảnh: Bảo Anh)
Đối với Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, cần phân tách rõ nhiệm vụ, tiến độ của khu nhà máy và khu tái định cư; tiếp tục rà soát hồ sơ, đối tượng, nguồn gốc đất và việc áp dụng chính sách.
Các chủ đầu tư phải bảo đảm đầy đủ, kịp thời hồ sơ, mốc giới, bản đồ, kinh phí và các điều kiện cần thiết. Trung tâm Phát triển quỹ đất và các chi nhánh phải theo dõi tiến độ từng hồ sơ, phối hợp trong các khâu xác minh, thẩm định, phê duyệt phương án, chi trả và bàn giao mặt bằng. Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm thống nhất số liệu, tiêu chí đánh giá, tổng hợp vướng mắc và xác định cơ quan xử lý, thời hạn hoàn thành. Các đơn vị liên quan phải cập nhật kết quả hằng tuần trên hệ thống IOC và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin.
Chủ tịch UBND tỉnh cũng yêu cầu tăng cường tuyên truyền, đối thoại, công khai chính sách, tiếp nhận và giải quyết kiến nghị, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. Chủ tịch UBND các xã, phường phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ trên địa bàn; chủ động xử lý những việc thuộc thẩm quyền, không đùn đẩy, né tránh. Trường hợp hồ sơ đủ điều kiện nhưng chậm giải quyết do đùn đẩy, né tránh, trách nhiệm của người trực tiếp thực hiện và người đứng đầu sẽ được xem xét theo quy định.
Bảo Anh