Thời gian gần đây, trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa xuất hiện thủ đoạn lừa đảo nhằm vào người dân thường xuyên mua sắm trực tuyến. Các đối tượng giả danh nhân viên giao hàng, lợi dụng thói quen chuyển khoản hộ người thân và tâm lý muốn nhận hàng nhanh nhằm chiếm đoạt tài sản.
Thủ đoạn của tội phạm
Sáng đầu tuần, khi đang cùng đồng nghiệp bàn việc triển khai thi công công trình tại khu vực phường Nam Nha Trang, ông P.Q.H (trú Khu đô thị Phước Long A, phường Nam Nha Trang) nhận cuộc gọi từ số lạ. Người đầu dây tự xưng là nhân viên giao hàng, thông báo người nhà ông đã đặt một món hàng cần thanh toán 130.000 đồng nhưng không liên lạc được. Qua trao đổi, ông H. dùng tài khoản ngân hàng chuyển tiền theo thông tin đối phương gửi tới. Ngay khi giao dịch hoàn tất, “nhân viên giao hàng” gọi lại, báo ông đã chuyển nhầm sang một trang web tự động. Nếu không làm các thao tác cần thiết, hệ thống sẽ trừ tiền hằng tháng. Tưởng thật, ông H. nhờ người này tìm cách ngăn chặn. Đối tượng hướng dẫn kết bạn Zalo để gọi trực tiếp, rồi từng bước yêu cầu đăng nhập tài khoản và thanh toán khoản “phí” hơn 10 triệu đồng. Đến giai đoạn này, một số đồng nghiệp phát hiện bất thường và ngăn ông H. kịp thời.
Khi được hỏi vì sao chuyển tiền mà không kiểm tra người nhà có đặt hàng hay không, ông H. cho biết, thỉnh thoảng ông vẫn thanh toán hộ. “May mắn do có một số đồng nghiệp phát hiện và khuyên bảo kịp thời, nếu không số tiền dành dụm trong tài khoản hơn 100 triệu đồng có thể đã bị các đối tượng lừa đảo thành công”, ông H. nói.
Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không chuyển khoản khi chưa nhận hàng, không bấm link lạ.
Theo Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao - Công an tỉnh, các đối tượng mua hoặc thu thập trái phép thông tin cá nhân từ các buổi livestream bán hàng, hoặc mua lại dữ liệu khách hàng trên các diễn đàn, “chợ đen” không gian mạng... Có tên, số điện thoại, địa chỉ và lịch sử mua sắm, chúng giả danh nhân viên các đơn vị giao hàng uy tín, gọi đúng giờ hành chính, hỏi người nhận có ở nhà hay không.
Vì đang làm việc hoặc vắng nhà, nhiều người đồng ý chuyển khoản trước để nhận hàng. Sau khi tiền đã vào tài khoản kẻ gian, chúng tiếp tục báo chưa nhận được tiền, hoặc có nhầm lẫn số tài khoản, đồng thời viện lý do hệ thống sẽ tự động trừ tiền từ tài khoản ngân hàng của khách. Áp lực “sẽ bị trừ hằng tháng” khiến nạn nhân lo lắng làm theo hướng dẫn thay vì tắt máy và kiểm tra độc lập.
Trong một số trường hợp, ở bước tiếp theo, đối tượng thường gửi đường link giả mạo dẫn tới trang web hoặc số điện thoại được gắn mác đơn vị giao hàng. Chỉ cần truy cập, thiết bị có nguy cơ nhiễm mã độc, bị chiếm quyền điều khiển. Từ đó, thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, ví điện tử và dữ liệu quan trọng khác có thể bị đánh cắp. Khoản tiền ban đầu chỉ là “mồi”; mục tiêu thật là buộc nạn nhân nộp thêm khoản phí lớn hoặc chiếm luôn quyền kiểm soát tài khoản.
Thủ đoạn này nguy hiểm vì lợi dụng niềm tin sẵn có vào dịch vụ chuyển phát và thói quen hỗ trợ người thân mua hàng online. Người nhận cuộc gọi ít khi nghi ngờ khi đối phương nêu được một phần thông tin đơn hàng. Cộng với giọng điệu lịch sự, gọi đúng giờ hành chính và đưa ra thời hạn xử lý gấp, nạn nhân dễ bỏ qua bước xác minh trên ứng dụng chính thức của sàn hoặc đơn vị vận chuyển.
Không chuyển khoản khi chưa nhận hàng, không bấm link lạ
Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao khuyến cáo người dân cảnh giác với mọi cuộc gọi từ số lạ tự xưng shipper; tuyệt đối không chuyển khoản khi chưa trực tiếp nhận hàng hoặc chưa xác minh rõ loại hàng, số tiền, nơi bán. Cách an toàn nhất là tự mở website hoặc ứng dụng chính thức của đơn vị chuyển phát, tra cứu mã vận đơn, trạng thái giao hàng và chính sách thanh toán; không dùng đường dẫn hay số tài khoản do người gọi cung cấp. Người dân không truy cập đường link lạ, không tải ứng dụng từ nguồn không rõ ràng do người lạ hoặc “nhân viên giao hàng” gửi qua tin nhắn, cuộc gọi, Zalo. Link giả thường được ngụy trang giống trang thanh toán, trang tra cứu đơn hàng hoặc tổng đài hỗ trợ; một lần bấm có thể mở cửa cho mã độc chiếm máy, đọc tin nhắn OTP, chiếm tài khoản ngân hàng và ví điện tử.
Bên cạnh đó, người dân cần thường xuyên theo dõi thông tin về các phương thức lừa đảo trên không gian mạng, chia sẻ kịp thời cho người thân. Khi đã chuyển nhầm tiền hoặc nghi bị lừa, hãy ngắt liên lạc ngay với số lạ, không làm theo hướng dẫn “khắc phục hệ thống”, đồng thời đến cơ quan Công an nơi gần nhất trình báo để được hướng dẫn, bảo vệ và xử lý.
Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đề nghị người dân nâng cao cảnh giác, chủ động bảo vệ thông tin cá nhân, không cung cấp mã OTP, mật khẩu hay cho người lạ hướng dẫn đăng nhập tài khoản. Việc phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm công nghệ cao sẽ góp phần giữ vững trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh.
Theo baokhanhhoa.vn
Xem bản tin gốc của Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa tại đây