UBND tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh.
Một góc phường Nha Trang. Ảnh minh họa (Ảnh: Nguyễn Phú)
Theo đó, Quy chế gồm 6 chương, 28 điều, quy định cụ thể về phạm vi điều chỉnh, nguyên tắc tổ chức, hoạt động; quy trình bầu, cho thôi làm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố; việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đổi tên thôn, tổ dân phố; quản lý, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng và thực hiện chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố và người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố. Quy chế xác định thôn, tổ dân phố là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư tại cấp xã, là nơi thực hiện dân chủ trực tiếp và phát huy các hình thức tự quản trong cộng đồng. Trong đó, thôn được tổ chức tại xã, tổ dân phố được tổ chức tại phường; riêng tại đặc khu, việc tổ chức do HĐND đặc khu quyết định phù hợp với đặc điểm đô thị, nông thôn của từng địa bàn.
Về nguyên tắc tổ chức, hoạt động, Quy chế yêu cầu bảo đảm tinh gọn, hợp lý, hiệu quả; phù hợp với quy mô dân cư, đặc điểm địa bàn và yêu cầu quản lý của chính quyền địa phương cấp xã; đồng thời phát huy quyền làm chủ trực tiếp của Nhân dân, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp của địa phương. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố nhằm nâng cao hiệu quả tự quản cộng đồng, hỗ trợ Nhân dân tiếp cận thông tin, tham gia các hoạt động cộng đồng và phối hợp với chính quyền cấp xã.
Theo Quy chế, mỗi thôn có 1 Trưởng thôn, mỗi tổ dân phố có 1 Tổ trưởng tổ dân phố là người hoạt động không chuyên trách. Nhiệm kỳ của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố là 5 năm; việc bầu cử được tổ chức thống nhất trên phạm vi toàn tỉnh trong khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 3 hoặc từ tháng 8 đến tháng 9 của năm cuối nhiệm kỳ.
Quy chế cũng quy định cụ thể thẩm quyền của HĐND cấp xã trong việc quyết định thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố. Quy mô tối thiểu được xác định là từ 300 hộ gia đình đối với thôn và từ 450 hộ gia đình đối với tổ dân phố, đồng thời có cơ chế xem xét đối với các trường hợp đặc thù như miền núi, hải đảo, địa bàn khó khăn hoặc khu vực có vị trí trọng yếu về quốc phòng, an ninh.
Đối với điều khoản chuyển tiếp, Quy chế nêu rõ: thôn, tổ dân phố đã được thành lập và đang hoạt động trước ngày Quy chế có hiệu lực tiếp tục được duy trì cho đến khi cơ quan có thẩm quyền quyết định thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể hoặc đổi tên theo quy định. Người đang giữ chức danh Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố và các chức danh khác ở thôn, tổ dân phố trước thời điểm Quy chế có hiệu lực tiếp tục thực hiện nhiệm vụ theo quyết định đã được cấp có thẩm quyền ban hành cho đến khi có quyết định kiện toàn, công nhận hoặc quyết định khác theo quy định. Đáng chú ý, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã được bố trí về thôn, tổ dân phố từ ngày 1/7/2025 đến trước ngày 30/6/2026 nghỉ do thực hiện sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố sẽ được hưởng chính sách theo quy định của Chính phủ về tinh giản biên chế, nếu thuộc đối tượng, điều kiện theo quy định.
UBND tỉnh giao Sở Nội vụ chủ trì theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra, tổng hợp khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện; Sở Tài chính phối hợp tham mưu bố trí kinh phí; UBND cấp xã trực tiếp tổ chức triển khai thực hiện tại địa phương.
Nguyễn Phú