Chủ tịch UBND tỉnh vừa có văn bản chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị, địa phương triển khai thực hiện Đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” giai đoạn 2025 - 2028 và những năm tiếp theo.
Tổ chức các hoạt động tuyên truyền, trưng bày, triển lãm làm gốm. Ảnh minh họa (Ảnh: Nguyễn Phú)
Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương tổ chức quán triệt, tuyên truyền sâu rộng nội dung Đề án đến cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân; chú trọng tuyên truyền trong cộng đồng người Chăm, chủ thể của di sản nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể. Đồng thời, chủ động xây dựng kế hoạch triển khai theo từng năm và cả giai đoạn; rà soát, lồng ghép các nguồn lực từ ngân sách nhà nước, nguồn xã hội hóa và các nguồn hợp pháp khác để thực hiện Đề án bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, đúng quy định.
Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan đầu mối chủ trì theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc triển khai thực hiện Đề án; tổ chức kiểm kê, sưu tầm, tư liệu hóa di sản; xây dựng cơ sở dữ liệu về “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm”; hướng dẫn cộng đồng thực hành di sản; phối hợp đào tạo, truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ; tổ chức các hoạt động tuyên truyền, trưng bày, triển lãm, trải nghiệm nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị di sản. Đồng thời, tham mưu xây dựng hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” theo quy định.
Sở Tài chính được giao tham mưu phân bổ kinh phí thực hiện Đề án; ưu tiên nguồn lực cho hoạt động bảo vệ, truyền dạy, quảng bá nghệ thuật làm gốm, hỗ trợ nghệ nhân và đầu tư hạ tầng làng nghề gốm Bàu Trúc. Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn các cơ sở sản xuất áp dụng quy trình thân thiện môi trường, hạn chế khí thải từ hoạt động nung gốm; hỗ trợ phát triển sinh kế, đào tạo kỹ thuật nông nghiệp nhằm tạo điều kiện để nghệ nhân ổn định đời sống, gắn bó với nghề.
Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp xây dựng và phát triển quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu chứng nhận “Gốm Chăm Bàu Trúc”. Sở Công Thương hỗ trợ quảng bá sản phẩm, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm nhưng vẫn bảo đảm giữ gìn bản sắc truyền thống. Sở Xây dựng phối hợp tham mưu quy hoạch vùng nguyên liệu đất sét phục vụ phát triển nghề gốm, đồng thời nghiên cứu giải pháp tái chế, tái sử dụng phế thải công nghiệp làm nguyên liệu sản xuất gốm.
Sở Giáo dục và Đào tạo được giao nghiên cứu đưa nội dung “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” vào chương trình giáo dục địa phương; phối hợp tổ chức các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm thực tế cho học sinh. Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa tăng cường tuyên truyền, xây dựng các chuyên trang, chuyên mục, chương trình quảng bá giá trị di sản trên các nền tảng truyền thông.
Ngoài ra, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh có nhiệm vụ sưu tầm, nghiên cứu, sáng tác và quảng bá các giá trị văn hóa gắn với nghề gốm Chăm; Trường Cao đẳng Công nghệ - Năng lượng Khánh Hòa phối hợp đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng truyền dạy nghề cho nghệ nhân; Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh hỗ trợ xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm và phát triển du lịch gắn với làng nghề gốm Bàu Trúc.
UBND xã Ninh Phước được giao chủ trì xây dựng kế hoạch bảo vệ, phát huy giá trị “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” gắn với phát triển làng nghề gốm Bàu Trúc; đầu tư nâng cấp hạ tầng làng nghề, xây dựng website quảng bá, nâng cao hiệu quả hoạt động của Hợp tác xã gốm Chăm Bàu Trúc; rà soát, đề xuất quy hoạch vùng khai thác nguyên liệu đất sét; tổ chức các câu lạc bộ sáng tác, thực hành di sản và triển khai các chính sách hỗ trợ nghệ nhân, cộng đồng.
UBND các xã, phường và cộng đồng người Chăm trên địa bàn tỉnh có trách nhiệm phối hợp bảo vệ di sản thông qua gìn giữ phong tục, tập quán, lễ hội liên quan đến nghề gốm; tổ chức các hoạt động quảng bá, khuyến khích sử dụng sản phẩm gốm Bàu Trúc trong đời sống sinh hoạt và văn hóa nhằm góp phần đưa “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” ra khỏi Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
Nguyễn Phú