TIN TỨC HOẠT ĐỘNG

Công cuộc loại trừ HIV/AIDS đang ‘đi đến đâu’?

Các phương pháp điều trị mới đã kiểm soát được HIV, đặc biệt là nếu được chẩn đoán sớm và tự chăm sóc tốt, người nhiễm HIV sẽ được kéo dài tuổi thọ. Tuy nhiên, trên thế giới vẫn còn 35 triệu người nhiễm HIV nhưng không tiếp cận được với các loại thuốc mới nhất.

Trong khoảng giai đoạn từ 1884-1924, gần Kinshasa ngày nay thuộc miền Trung Tây Phi, một thợ săn đã giết chết một con tinh tinh. Máu của con vật đã nhiễm vào cơ thể của người thợ săn thông qua vết thương hở.

Tư vấn điều trị nhiễm HIV

Máu mang một loại virus vô hại cho tinh tinh nhưng gây ra căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS. Virus lây lan khi các thành phố thuộc địa mọc lên, nhưng các trường hợp tử vong bị đổ cho những nguyên nhân khác.

Tháng 6/1981, Trung tâm Phòng, chống dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) công bố báo cáo từ Los Angeles về 5 nam giới trẻ đồng tính bị viêm phổi PCP tử vong hoặc đe dọa tính mạng. Hầu như không bao giờ gặp ở những người có hệ miễn dịch bình thường. Viêm phổi PCP hóa ra là một trong những "nhiễm trùng cơ hội" chính giết người do AIDS.

Ngày 4/7, CDC báo cáo một bệnh ung thư da khác thường - sarcom Kaposi (KS Kaposi) - đang giết chết những nam giới trẻ khỏe mạnh ở thành phố New York và California.

Năm 1982, CDC gọi căn bệnh mới là Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS). AIDS ảnh hưởng đến những người bị bệnh ưa chảy máu, thuyết phục các nhà khoa học rằng bệnh lây lan do một nhiễm trùng nào đó do máu bị nhiễm.

Vào năm 1983, CDC cảnh báo AIDS có thể lây truyền qua quan hệ tình dục khác giới và lây truyền từ mẹ sang con. Dịch vụ y tế công cộng Mỹ yêu cầu "thành viên của các nhóm có nguy cơ cao về AIDS" ngừng việc hiến máu. Trong khi đó, các chuyên gia xác nhận lây truyền AIDS qua quan hệ tình dục lan khác giới ở châu Phi.

Giai đoạn này, sự lo sợ của cộng đồng gia tăng. Những tin đồn thất thiết về đồ vật "lây truyền bệnh trong gia đình". Tại New York, có những báo cáo về việc các chủ nhà xua đuổi bệnh nhân AIDS.

Cũng trong năm này, các nhà nghiên cứu thuộc Viện Pasteur là Luc Montagnier và Francoise Barre-Sinoussi tìm thấy virus trong hạch bạch huyết bị sưng của một bệnh nhân AIDS. Họ gọi nó là virus gây sung hạch, hay LAV. Trong khi đó, nhà nghiên cứu ở UCSF Jay Levy tìm thấy ARV. Nhưng phải đến năm 1986 thì tất cả mới thống nhất gọi là HIV, virus gây suy giảm miễn dịch ở người.

Năm 1984, nhà nghiên cứu Robert Gallo thuộc Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI) phát hiện một virus AIDS mà ông gọi là HTLV-III. Sau đó, nó hóa ra là LAV từ một mẫu gửi bởi phòng thí nghiệm Montagnier - nhưng đó là sau khi Bộ trưởng Y tế Margaret Heckler dành cho Gallo sự công nhận hoàn toàn. Heckler dự đoán vaccine sẽ trong 2 năm sau nhưng không dành sự tài trợ đặc biệt cho nghiên cứu bệnh AIDS.

Năm 1985, diễn viên Rock Hudson chết vì AIDS. Khi cơn hoảng loạn tập thể về AIDS diễn ra, các quan chức trong nhà trường đã không cho Ryan White đến lớp học tại Indiana vì em bị bệnh. Nữ diễn viên Elizabeth Taylor thì trở thành Chủ tịch sáng lập của Quỹ quốc tế AmFAR (Quỹ Nghiên cứu bệnh AIDS của Mỹ).

Trong năm này, xét nghiệm HIV đầu tiên được cấp phép; các ngân hàng máu bắt đầu sàng lọc máu hiến tặng. Một báo cáo của chính phủ chỉ trích gay gắt Bộ Y tế vì thiếu kinh phí cho AIDS.

Vào năm 1986, bác sĩ ngoại khoa C. Everett Koop kêu gọi các bậc cha mẹ có "cuộc trò chuyện thẳng thắn và cởi mở" về AIDS với con cái. Cũng trong năm này, lần đầu tiên, Tổng thống Reagan công khai nhắc đến từ "AIDS".

Năm 1987, các phóng viên chụp hình ảnh Công nương Diana ôm những người mắc AIDS. Chiếc chăn AIDS được trưng bày với 1.920 mảnh. Đến năm 1996, chiếc chăn bao phủ toàn bộ Khu Thương mại quốc gia ở Washington, DC.

Trong năm này Mỹ cấm những người nhiễm HIV nhập cư, tuy nhiên chính sách này đã được Tổng thống Obama xóa bỏ vào năm 2010.

Những năm 1988, các cuộc biểu tình của phong trào ACT UP khiến FDA phải tạm ngừng hoạt động. Trong vòng một tuần, FDA bắt đầu chính sách "thông qua nhanh" cho phép tiếp cận công khai với các thuốc cứu tính mạng vẫn đang trong thử nghiệm lâm sàng.

Người dân được chứng kiến Ngày Thế giới phòng, chống AIDS đầu tiên vào ngày 1/12/1988.

Đến năm 1989, các nhà khoa học thấy rằng trước khi các triệu chứng AIDS phát triển, HIV vẫn nhân lên “vô tội vạ” trong máu. Do đó, mục tiêu của điều trị lúc này chuyển sang kìm giữ HIV ở mức thấp.

Giai đoạn 1991-1992, dải băng đỏ trở thành biểu tượng của nhận thức về AIDS. AIDS đã trở thành nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở nam giới Mỹ trong độ tuổi 25-44. Trong thời gian này, FDA cấp phép cho xét nghiệm HIV nhanh đầu tiên.

Năm 1993, phong trào ACT UP và công ty bán lẻ Benetton đặt một bao cao su khổng lồ trên Quảng trường Concorde ở Paris. Thời gian này nhiều chương trình can thiệp giảm hại được thực hiện. CDC khởi xướng các quảng cáo về bao cao su trên truyền hình.

Năm 1994, bệnh nhân AIDS và là nhà hoạt động Pedro Zamora trở thành nhân vật chính trong chương trình truyền hình thực tế The Real World: San Francisco của MTV. Một ngày sau khi phát sóng đêm chung kết mùa giải, anh qua đời ở tuổi 22.

Những năm 1996-1997, một bước đột phá trong điều trị là sự phối hợp các thuốc AIDS - liệu pháp kháng retrovirus hoạt tính cao, hay HAART - có thể giảm lượng HIV đến mức gần như vô hình.

Hy vọng bùng lên khi nhà nghiên cứu AIDS David Ho gợi ý điều trị có thể xóa sổ HIV khỏi cơ thể. Ông đã sai, sau đó người ta thấy rằng HIV có thể ẩn náu trong tế bào, nhưng số tử vong do AIDS ở Mỹ đã giảm hơn 40%.

ừ 1998-2000, người ta ngày càng biết rằng HAART có những tác dụng phụ nghiêm trọng. Những trường hợp điều trị thất bại đã nêu bật sự cần thiết phải có những thuốc mới hơn, mạnh hơn. Sau đó FDA đã phê chuẩn những nhóm thuốc mới khiến điều trị HIV trở nên an toàn hơn, dễ dàng hơn và hiệu quả hơn. Nhưng thuốc không chữa khỏi được bệnh AIDS.

Năm 2001-2002, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Kofi Annan khởi xướng Quỹ Toàn cầu chống HIV/AIDS, lao và sốt rét. Mục đích của Quỹ Toàn cầu là huy động, quản lý và phân bổ ngân sách phòng, chống HIV/AIDS.

Điều trị vẫn hoàn toàn không có cho đại đa số những người đang phải sống chung với HIV. Chỉ có 1% của 4,1 triệu người châu Phi tiểu vùng Sahara có HIV nhận được thuốc kháng HIV. Giai đoạn này AIDS trở thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn thế giới ở nhóm tuổi 15-59.

Giai đoạn 2003-2005, ngành công nghiệp khiêu dâm California nếm trải dịch HIV. Tổng thống Bush công bố Kế hoạch khẩn cấp giảm nhẹ AIDS trị giá 15 tỷ USD. Những người chỉ trích nói rằng phần phòng ngừa của kế hoạch quá nhấn mạnh vào việc nói không với tình dục. Nhưng kế hoạch đã cung cấp ngân sách điều trị HIV/AIDS vô cùng cần thiết cho 15 quốc gia.

Những năm 2006-2007 nghiên cứu cho thấy điều trị HIV kéo dài tuổi thọ 24 năm, với chi phí 618.900 USD. Vaccine HIV của hãng Merck thất bại trong thử nghiệm lâm sàng- thất bại mới nhất trong một chuỗi dài những thất bại của vaccine. Nhưng những vaccine mới vẫn đang được phát triển.

UNAIDS khuyên nam giới trưởng thành nên cắt bao quy đầu sau khi nghiên cứu cho thấy nó làm giảm một nửa lây truyền HIV từ nữ sang nam ở những vùng có nguy cơ cao.

Vào năm 2008, CDC cho biết nghiên cứu cho thấy HIV ở Mỹ nghiêm trọng hơn mọi người vẫn tưởng: 1.1 triệu người nhiễm, tăng 11% so với năm 2003. Tỷ lệ nhiễm mới HIV tăng trong nhóm nam giới quan hệ tình dục đồng giới. Thời gian này, Luc Montagnier và Francoise Barre-Sinoussi nhận giải thưởng Nobel y học cho khám phá về HIV.

Trong số 33 triệu người sống chung với HIV, chỉ có 3 triệu đang nhận được điều trị, chưa đến 1/3 số người cần được điều trị ngay lập tức. Tuy nhiên, lần đầu tiên, số người chết vì AIDS trên toàn cầu đã giảm.

Đến năm 2009, UNAIDS cho biết, sự lan rộng của bệnh AIDS trên toàn cầu đạt đỉnh điểm vào năm 1996 với 3,5 triệu ca nhiễm mới. Tử vong đạt đỉnh điểm vào năm 2004 là 2,2 triệu.

Tuy nhiên, Ngày Thế giới phòng, chống AIDS 2009 mang đến những con số ảm đạm: 2,7 triệu ca nhiễm mới HIV và 2 triệu bệnh nhân AIDS tử vong trong năm trước đó. Hơn một nửa trong số những người cần không được điều trị.

Giai đoạn 2009-2010, những cuộc thăm dò ​​cho thấy hầu hết người Mỹ không còn coi AIDS là một vấn đề lớn. Họ đã nhầm. Số nhiễm mới tiếp tục tăng cao. Hơn một nửa là ở nam giới có quan hệ tình dục đồng giới, nhưng 31% là ở người quan hệ tình dục khác giới. Người Mỹ gốc Phi - 12% dân số Mỹ - chiếm 45% số ca nhiễm mới HIV.

Từ năm 2012-2014, FDA phê chuẩn phối hợp emtricitabine/tenofovir để giảm nguy cơ nhiễm HIV ở những người có nguy cơ cao. Được bán với tên biệt dược là Truvada, thuốc ngăn ngừa HIV tấn công các tế bào trong cơ thể. Bạn uống thuốc mỗi ngày và cũng sử dụng các biện pháp tình dục an toàn khác. Ngoài ra, còn có hàng chục kháng thể nhắm vào HIV. Một trong số đó là PGT 128 có thể ngăn chặn khoảng 70% virus nhiễm vào các tế bào trong phòng thí nghiệm. Tuổi thọ của người nhiễm HIV ở Mỹ hiện đã cao hơn bao giờ hết, gần như bằng tuổi thọ của dân số nói chung là 78 tuổi.

Trong năm 2016, các nhà khoa học đã có một khám phá mang tính bước ngoặt, khi lần đầu tiên tìm ra cách loại bỏ ADN của virus HIV trong mô sống, đồng thời đưa phương pháp chữa trị tận gốc căn bệnh thế kỷ này đến gần chúng ta thêm một bước.

Bằng cách sử dụng công nghệ tinh chỉnh gene đã có thể loại bỏ gene của virus HIV-1 (virus HIV cơ bản nhất) trong cơ thể của chuột. Đây là lần đầu tiên con người có thể làm được điều này trên một cơ thể đang sống. Các thử nghiệm trên con người sẽ được thử nghiệm trong giai đoạn tiếp theo của nghiên cứu.

Theo tiengchuong.vn

 

Các tin khác